Omschrijving
Palazzo Piccolomini-delle Papesse is een renaissancepaleis aan de Via di Città, de hoofdstraat van het centrum van Siena, in 1460 gebouwd voor een zus van paus Pius II.
Het heeft een travertijnen gevel in Florentijnse stijl en een binnenplaats met gebeeldhouwde kapitelen. In 1633 was het het observatorium van Galilei en jarenlang was het een centrum voor hedendaagse kunst.
Caterina Piccolomini, de zus van Pius II, liet het bouwen: van haar komt de naam «delle Papesse». Het ontwerp wordt waarschijnlijk toegeschreven aan Bernardo Rossellino, de lievelingsarchitect van de paus. De werken waren omstreeks 1495 klaar, met de inbreng van Antonio Federighi en Urbano da Cortona.
De gevel is een overtuigend voorbeeld van renaissance-architectuur op z'n Florentijns, met tact ingevoegd tussen de middeleeuwse huizen van de straat. De bekleding is van travertijn, met rustiek bossagewerk op de begane grond en twee rijen tweelichtvensters op de verdiepingen.
Binnen heeft de binnenplaats kapitelen die vrijwel zeker rond 1509-1510 zijn gebeeldhouwd door Lorenzo di Mariano, bijgenaamd il Marrina. Op het dak ligt de altana, een loggietta waar je van een prachtig panorama over de stad geniet.
In de zomer van 1633 klom daar een illustere gast naar boven om naar de hemel te kijken. Galileo Galilei werd van 9 juli tot december van dat jaar onthaald door aartsbisschop Ascanio II Piccolomini en deed vanaf de altana waarnemingen van de maan.
De geschiedenis van het paleis verandert daarna meermaals. Toen de familie Piccolomini aan het eind van de zeventiende eeuw uitstierf, werd het verhuurd aan het Convitto Tolomei, een internaat dat in 1629 was opgericht en in 1820 naar een ander gebouw verhuisde. Pius II had een consorteria gesticht om de verschillende takken van de familie te verenigen, en zij besliste over de verhuur.
Daarna kwam het in handen van de staat, die er kantoren in onderbracht. In 1864 verpestte een restauratie de oorspronkelijke grotesken met zware ingrepen; vanaf 1884 behoorde het paleis aan de Banca d'Italia, die de neorenaissancistische decoraties van de piano nobile liet aanbrengen.
In 1998 ging het paleis open als Centro d'Arte Contemporanea, met tentoonstellingen van kunstenaars als Christian Boltanski, Annette Messager en Jaume Plensa; in 2008 sloot het.
Na jaren van eigenaarswisselingen heropende het in 2025 als locatie voor tijdelijke tentoonstellingen. Het centrum maakte deel uit van TRA ART, een Toscaans netwerk voor hedendaagse kunst, en was ook de thuisbasis van Radio Papesse, een project rond audio.
Niet missen
• De travertijnen gevel.
• De binnenplaats met de kapitelen.
• De altana op het dak, waar Galilei de maan observeerde.
Wist je dat?
• De naam «delle Papesse» heeft niets met pausinnen te maken: hij komt van de zus van een paus.
• In de negentiende eeuw verpestte een zware restauratie de oorspronkelijke grotesken.
Het heeft een travertijnen gevel in Florentijnse stijl en een binnenplaats met gebeeldhouwde kapitelen. In 1633 was het het observatorium van Galilei en jarenlang was het een centrum voor hedendaagse kunst.
Caterina Piccolomini, de zus van Pius II, liet het bouwen: van haar komt de naam «delle Papesse». Het ontwerp wordt waarschijnlijk toegeschreven aan Bernardo Rossellino, de lievelingsarchitect van de paus. De werken waren omstreeks 1495 klaar, met de inbreng van Antonio Federighi en Urbano da Cortona.
De gevel is een overtuigend voorbeeld van renaissance-architectuur op z'n Florentijns, met tact ingevoegd tussen de middeleeuwse huizen van de straat. De bekleding is van travertijn, met rustiek bossagewerk op de begane grond en twee rijen tweelichtvensters op de verdiepingen.
Binnen heeft de binnenplaats kapitelen die vrijwel zeker rond 1509-1510 zijn gebeeldhouwd door Lorenzo di Mariano, bijgenaamd il Marrina. Op het dak ligt de altana, een loggietta waar je van een prachtig panorama over de stad geniet.
In de zomer van 1633 klom daar een illustere gast naar boven om naar de hemel te kijken. Galileo Galilei werd van 9 juli tot december van dat jaar onthaald door aartsbisschop Ascanio II Piccolomini en deed vanaf de altana waarnemingen van de maan.
De geschiedenis van het paleis verandert daarna meermaals. Toen de familie Piccolomini aan het eind van de zeventiende eeuw uitstierf, werd het verhuurd aan het Convitto Tolomei, een internaat dat in 1629 was opgericht en in 1820 naar een ander gebouw verhuisde. Pius II had een consorteria gesticht om de verschillende takken van de familie te verenigen, en zij besliste over de verhuur.
Daarna kwam het in handen van de staat, die er kantoren in onderbracht. In 1864 verpestte een restauratie de oorspronkelijke grotesken met zware ingrepen; vanaf 1884 behoorde het paleis aan de Banca d'Italia, die de neorenaissancistische decoraties van de piano nobile liet aanbrengen.
In 1998 ging het paleis open als Centro d'Arte Contemporanea, met tentoonstellingen van kunstenaars als Christian Boltanski, Annette Messager en Jaume Plensa; in 2008 sloot het.
Na jaren van eigenaarswisselingen heropende het in 2025 als locatie voor tijdelijke tentoonstellingen. Het centrum maakte deel uit van TRA ART, een Toscaans netwerk voor hedendaagse kunst, en was ook de thuisbasis van Radio Papesse, een project rond audio.
Niet missen
• De travertijnen gevel.
• De binnenplaats met de kapitelen.
• De altana op het dak, waar Galilei de maan observeerde.
Wist je dat?
• De naam «delle Papesse» heeft niets met pausinnen te maken: hij komt van de zus van een paus.
• In de negentiende eeuw verpestte een zware restauratie de oorspronkelijke grotesken.