Opis
Fonte Gaia to monumentalna fontanna na Piazza del Campo w Sienie: prostokątna misa z białego marmuru, otwarta w stronę Palazzo Pubblico, z reliefami Madonny, Cnót i scen z Księgi Rodzaju.
Była pierwszą wielką fontanną publiczną w mieście. Wersja, którą widzisz na placu, pochodzi z XIX wieku; oryginały Jacopa della Quercii są bezpieczne w muzeum.
Nazwa wzięła się z radości sieneńczyków. Gdy w 1346 roku woda po raz pierwszy trysnęła na placu, miasto wyprawiło święto, a z tej żywiołowej wesołości (gaiezza) narodziło się przezwisko.
Za tym stało imponujące dzieło hydrauliczne: galeria długa na około trzydzieści kilometrów z „bottino maestro”, czyli wielką cysterną, rozbudowaną w XV wieku przez Francesca di Giorgio.
W 1409 roku komuna zleciła dekorację Jacopowi della Quercii, który ukończył ją dziesięć lat później, w 1419 roku.
Na dwóch krótkich bokach widnieją Stworzenie Adama i Wygnanie z Raju; na długim, pośrodku, Madonna z Dzieciątkiem na tronie, otoczona Cnotami i Aniołami.
Postacie zdają się zanurzać w owalnym brzegu paneli i z niego wynurzać, jakby w ruchu okrężnym. Jak na tamte czasy była to wolność kompozycji i żywotność zupełnie nowe, choć temat, moralny i religijny, był zwyczajny.
Ale wybrany marmur był kruchy: kamień z sieneńskiej Montagnoli, wystawiony na codzienne życie placu, szybko się zniszczył. W 1743 roku pewien mężczyzna wspiął się na jeden z dwóch posągów, Rheę Sylwię, by lepiej widzieć Palio. Posąg rozpadł się w kawałki, a on zginął.
W 1859 roku zdecydowano się zastąpić fontannę kopią z marmuru karraryjskiego, trwalszego, powierzoną sieneńskiemu rzeźbiarzowi Tito Sarrocchiemu i odsłoniętą dziesięć lat później.
Często musiał odtwarzać reliefy niemal od zera, wychodząc od startych fragmentów. Fontannę przesunięto też w bardziej centralne miejsce i otoczono kratą Giuseppe Partiniego.
Szczątki oryginałów, odrestaurowane, wystawiano od 1904 do 1989 roku w Loggia dei Nove w Palazzo Pubblico, a dziś można je oglądać w Santa Maria della Scala, obok odlewów i gipsów Sarrocchiego.
Koniecznie zobacz
• Stworzenie Adama i Wygnanie z Raju.
• Madonna z Dzieciątkiem wśród Cnót i Aniołów.
• Oryginalne marmury Jacopa w Santa Maria della Scala.
Czy wiesz, że…?
• Misa opada zgodnie ze spadkiem placu.
• Posągów Rhei Sylwii i Akki Larentii Sarrocchi nie powielił: cokoły są, ale podobno zasłaniałyby widok na Palio.
Była pierwszą wielką fontanną publiczną w mieście. Wersja, którą widzisz na placu, pochodzi z XIX wieku; oryginały Jacopa della Quercii są bezpieczne w muzeum.
Nazwa wzięła się z radości sieneńczyków. Gdy w 1346 roku woda po raz pierwszy trysnęła na placu, miasto wyprawiło święto, a z tej żywiołowej wesołości (gaiezza) narodziło się przezwisko.
Za tym stało imponujące dzieło hydrauliczne: galeria długa na około trzydzieści kilometrów z „bottino maestro”, czyli wielką cysterną, rozbudowaną w XV wieku przez Francesca di Giorgio.
W 1409 roku komuna zleciła dekorację Jacopowi della Quercii, który ukończył ją dziesięć lat później, w 1419 roku.
Na dwóch krótkich bokach widnieją Stworzenie Adama i Wygnanie z Raju; na długim, pośrodku, Madonna z Dzieciątkiem na tronie, otoczona Cnotami i Aniołami.
Postacie zdają się zanurzać w owalnym brzegu paneli i z niego wynurzać, jakby w ruchu okrężnym. Jak na tamte czasy była to wolność kompozycji i żywotność zupełnie nowe, choć temat, moralny i religijny, był zwyczajny.
Ale wybrany marmur był kruchy: kamień z sieneńskiej Montagnoli, wystawiony na codzienne życie placu, szybko się zniszczył. W 1743 roku pewien mężczyzna wspiął się na jeden z dwóch posągów, Rheę Sylwię, by lepiej widzieć Palio. Posąg rozpadł się w kawałki, a on zginął.
W 1859 roku zdecydowano się zastąpić fontannę kopią z marmuru karraryjskiego, trwalszego, powierzoną sieneńskiemu rzeźbiarzowi Tito Sarrocchiemu i odsłoniętą dziesięć lat później.
Często musiał odtwarzać reliefy niemal od zera, wychodząc od startych fragmentów. Fontannę przesunięto też w bardziej centralne miejsce i otoczono kratą Giuseppe Partiniego.
Szczątki oryginałów, odrestaurowane, wystawiano od 1904 do 1989 roku w Loggia dei Nove w Palazzo Pubblico, a dziś można je oglądać w Santa Maria della Scala, obok odlewów i gipsów Sarrocchiego.
Koniecznie zobacz
• Stworzenie Adama i Wygnanie z Raju.
• Madonna z Dzieciątkiem wśród Cnót i Aniołów.
• Oryginalne marmury Jacopa w Santa Maria della Scala.
Czy wiesz, że…?
• Misa opada zgodnie ze spadkiem placu.
• Posągów Rhei Sylwii i Akki Larentii Sarrocchi nie powielił: cokoły są, ale podobno zasłaniałyby widok na Palio.